Trong các hệ thống truyền động sử dụng động cơ DC, Parker DC590 không chỉ thực hiện nhiệm vụ điều khiển tốc độ và mô-men mà còn tích hợp nhiều chức năng giám sát, bảo vệ động cơ và hệ thống truyền động.

Khi động cơ DC gặp sự cố ở phần ứng Armature, cuộn kích từ Field, cảm biến nhiệt hoặc mạch phản hồi tốc độ, Parker DC590 có thể phát hiện và hiển thị các cảnh báo/trip tương ứng trên màn hình Drive.

Tuy nhiên, một mã lỗi không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với việc Parker Drive bị hỏng. Muốn xác định chính xác nguyên nhân, cần phân tích cả Drive, dây điện, mạch SCR, động cơ và tải cơ khí.

1. Parker DC590 có thể phát hiện những lỗi nào liên quan động cơ DC?

Một số thông báo lỗi đáng chú ý trên Parker DC590 gồm:

Điểm quan trọng là cùng một hiện tượng Drive báo lỗi có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Vì vậy, việc đọc đúng mã lỗi chỉ là bước đầu tiên của quá trình chẩn đoán.

2. FIELD FAILED – lỗi mất kích từ động cơ DC

FIELD FAILED là một trong những lỗi cần đặc biệt lưu ý khi động cơ DC không hoạt động bình thường.

Mạch kích từ tạo ra từ thông cần thiết cho động cơ DC. Nếu cuộn Field bị đứt, mất nguồn, đứt dây hoặc dòng kích từ không đạt yêu cầu, Parker DC590 có thể phát hiện tình trạng mất kích từ và thực hiện Trip.

Các nguyên nhân thường gặp:

• Cuộn kích từ động cơ bị đứt.
• Cầu chì mạch Field bị hỏng.
• Contactor cấp nguồn Field không đóng.
• Dây dẫn từ Drive đến motor bị đứt.
• Mạch chỉnh lưu/SCR Field gặp sự cố.
• Cuộn Field bị hỏng hoặc có điện trở bất thường.
• Cài đặt dòng Field không phù hợp.

Không nên chỉ reset Drive khi xuất hiện FIELD FAILED. Cần kiểm tra dòng kích từ thực tế trước khi cho động cơ chạy trở lại.

3. FIELD OVER I – dòng kích từ quá cao

Trường hợp ngược lại là FIELD OVER I.

Khi dòng Field tăng cao bất thường, nguyên nhân có thể nằm ở:

Drive → mạch Field → dây dẫn → cuộn kích từ motor.

Nếu cuộn kích từ bị chập hoặc mạch Field có vấn đề, dòng điện có thể tăng cao.

Đây là lỗi cần kiểm tra kỹ trước khi vận hành tiếp bởi việc cố chạy motor với dòng kích từ vượt mức có thể gây nóng cuộn dây và ảnh hưởng tuổi thọ động cơ.

4. OVER I TRIP – Parker DC590 báo quá dòng Armature

Đây là một trong những lỗi thường khiến người vận hành nghĩ ngay rằng:

“Động cơ DC bị chập.”

Nhưng thực tế OVER I TRIP chưa đủ để kết luận Armature motor bị hỏng.

Cần kiểm tra lần lượt:

Motor → cáp Armature → chổi than/cổ góp → tải cơ khí → SCR → Parker DC590.

Một số nguyên nhân có thể gây quá dòng:

• Động cơ bị kẹt.
• Tải cơ khí quá lớn.
• Armature bị chập.
• Chổi than tiếp xúc kém.
• Cổ góp bị cháy hoặc bất thường.
• Dây Armature có vấn đề.
• SCR công suất bị lỗi.
• Tham số giới hạn dòng được cài đặt không phù hợp.

Vì vậy, OVER I TRIP là tín hiệu để khoanh vùng sự cố, không phải kết luận cuối cùng rằng motor đã hỏng.

5. STALL TRIP – Motor có dòng nhưng không quay

Đây là lỗi rất hữu ích trong quá trình chẩn đoán.

Một tình huống điển hình:

Có lệnh RUN → Parker DC590 cấp dòng Armature → motor không quay hoặc tốc độ không tăng → Drive phát hiện trạng thái Stall.

Nguyên nhân có thể là:

• Motor bị kẹt cơ khí.
• Hộp số hoặc cơ cấu truyền động bị khóa.
• Tải quá lớn.
• Armature có vấn đề.
• Chổi than/cổ góp bất thường.
• Feedback tốc độ không chính xác.
• Tham số điều khiển chưa phù hợp.

Do đó khi gặp STALL TRIP, không nên chỉ kiểm tra phần điện. Cần kiểm tra cả phần cơ khí của máy.

6. THERMISTOR – động cơ DC quá nhiệt

Nếu động cơ được trang bị cảm biến nhiệt và kết nối với hệ thống điều khiển của Parker 590+, Drive có thể phát hiện tình trạng nhiệt độ motor tăng quá cao.

Nguyên nhân có thể bao gồm:

• Motor làm việc quá tải.
• Dòng Armature cao trong thời gian dài.
• Hệ thống làm mát motor không hoạt động.
• Quạt làm mát bị hỏng.
• Motor bị bám bụi, giảm khả năng tản nhiệt.
• Ổ bi hoặc phần cơ khí bị kẹt.
• Động cơ đã có vấn đề bên trong.

Khi gặp THERMISTOR, không nên chỉ reset Drive để chạy tiếp. Cần xác định nguyên nhân gây quá nhiệt.

7. OVERSPEED – đừng chỉ nghĩ đến Encoder

Một lỗi đặc biệt đáng chú ý trên hệ thống động cơ DC là OVERSPEED.

Nhiều người khi thấy lỗi này sẽ kiểm tra ngay encoder hoặc tachogenerator.

Điều đó đúng, nhưng chưa đủ.

Với động cơ DC có kích từ độc lập, nếu xảy ra:

Mất Field → từ thông giảm → tốc độ động cơ tăng → tốc độ vượt giới hạn → Parker DC590 báo OVERSPEED.

Vì vậy khi xuất hiện Overspeed, cần kiểm tra đồng thời:

• Field current.
• Mạch kích từ.
• Tachogenerator/Encoder.
• Dây feedback.
• Tham số tốc độ.
• Tình trạng thực tế của motor.

8. SPEED FEEDBACK – lỗi phản hồi tốc độ

Parker DC590 cần tín hiệu phản hồi tốc độ để thực hiện điều khiển vòng kín.

Nếu tachogenerator hoặc encoder gặp vấn đề:

• Mất tín hiệu.
• Tín hiệu chập chờn.
• Sai cực tính.
• Dây feedback bị đứt.
• Tốc độ feedback không phù hợp với tốc độ thực tế.

Drive có thể phát hiện tình trạng bất thường và đưa ra cảnh báo/trip liên quan đến SPEED FEEDBACK.

Đây là lý do khi chẩn đoán một hệ DC Drive, kỹ thuật viên không nên chỉ đo điện áp Armature mà cần kiểm tra cả feedback tốc độ.

---

Chẩn đoán Parker DC590 theo 3 khu vực

Một phương pháp thực tế là chia hệ thống thành ba nhóm:

Nhóm 1 – Field

Kiểm tra:

Parker 590+ → mạch Field → dây dẫn → cuộn kích từ Motor

Các lỗi cần chú ý:

FIELD FAILED / FIELD OVER I

Nhóm 2 – Armature

Kiểm tra:

Parker 590+ → SCR → cáp Armature → chổi than/cổ góp → Armature motor

Các lỗi cần chú ý:

OVER I TRIP / STALL TRIP / OVER VOLTS (VA)

Nhóm 3 – Feedback

Kiểm tra:

Motor → Tachogenerator/Encoder → dây feedback → Parker 590+

Các lỗi cần chú ý:

SPEED FEEDBACK / ENCODER FAILED / OVERSPEED

---

Drive báo lỗi chưa chắc Drive bị hỏng

Đây là điểm quan trọng nhất khi sửa chữa hệ thống DC Drive.

Ví dụ:

FIELD FAILED

không có nghĩa chắc chắn Parker DC590 bị hỏng.

Có thể là:

Cuộn Field motor đứt → mất dòng Field → Parker phát hiện → Drive báo FIELD FAILED.

Tương tự:

OVER I TRIP

có thể do:

Motor bị kẹt → dòng Armature tăng → Drive bảo vệ → OVER I TRIP.

Vì vậy, muốn xác định chính xác nguyên nhân cần kiểm tra đồng thời:

Parker DC Drive + SCR + dây dẫn + Armature + Field + Feedback + tải cơ khí.

Kết luận

Parker DC590 được thiết kế với nhiều chức năng giám sát và bảo vệ giúp phát hiện các bất thường trong hệ thống động cơ DC. Các thông báo như FIELD FAILED, FIELD OVER I, OVER I TRIP, STALL TRIP, THERMISTOR, OVERSPEED và SPEED FEEDBACK cung cấp những manh mối quan trọng để kỹ thuật viên khoanh vùng sự cố.

Tuy nhiên, để kết luận động cơ DC hỏng hay Parker DC Drive hỏng, cần thực hiện kiểm tra theo từng khối thay vì chỉ dựa vào mã lỗi trên màn hình.

Đặc biệt với các hệ thống động cơ DC công suất lớn, máy cán, máy cuốn/xả, máy kéo dây, máy in, máy coating và các dây chuyền công nghiệp, việc chẩn đoán đúng nguyên nhân giúp giảm đáng kể thời gian dừng máy và tránh thay thế sai thiết bị.

Công Ty TNHH Kỹ Thuật Việt cung cấp DC Drive Parker chính hãng và hỗ trợ kỹ thuật các hệ thống điều khiển động cơ DC, từ kiểm tra lỗi Parker DC590 đến cấu hình, thay thế và xử lý sự cố hệ thống truyền động DC.

Liên hệ ngay để được khảo sát và tư vấn giải pháp cho hệ thống của bạn.