Động cơ 1 chiều và các phương pháp điều khiển tốc độ động cơ 1 chiều

I. ĐỘNG CƠ ĐIỆN 1 CHIỀU LÀ GÌ?

I.1. Động cơ điện là gì?

Các loại động cơ điện

Hình 1: Các loại động cơ điện

Động cơ điện là máy điện biến đổi năng lượng điện thành cơ năng. Được ứng dụng rộng rãi trong gia dụng và công nghiệp với nhiều mẫu mã, công suất khác nhau.

Nếu dựa trên tốc độ, động cơ điện chia thành:

  • Động cơ đồng bộ
  • Động cơ không đồng bộ

– Động cơ không đồng bộ: Rotor quay chậm hơn tốc độ từ trường Stator.

– Động cơ đồng bộ: Rotor quay bằng tốc độ từ trường Stator.

I.2. Động cơ điện 1 chiều

Cấu tạo động cơ điện 1 chiều

Hình 2: Cấu tạo động cơ điện 1 chiều

Động cơ điện 1 chiều là động cơ đồng bộ hoạt động với dòng điện 1 chiều. Bao gồm:

  • Cực từ: Tạo ra từ trường để rotor quay.
  • Phần ứng: Nam châm điện quay truyền động.
  • Cổ góp: Đảo chiều dòng điện phần ứng, truyền điện giữa phần ứng và nguồn.

Đặc tính cơ: Tốc độ động cơ tỷ lệ với điện áp; mô-men tỷ lệ với dòng điện. Thích hợp cho máy cần mô-men khởi động lớn.

II. CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU KHIỂN TỐC ĐỘ ĐỘNG CƠ ĐIỆN 1 CHIỀU

Phương trình tốc độ quay động cơ:

W = (Vư.K-1-1) – (I.R.K-1-1)

Có 3 cách thay đổi tốc độ:

  • Điều chỉnh điện trở phần ứng (R*).
  • Điều chỉnh từ thông Ø.
  • Điều chỉnh điện áp Vư.

II.1. Điều chỉnh điện trở phần ứng R*

Mắc nối tiếp R* giúp tăng tốc độ nhưng tổn hao cao, ít dùng.

II.2. Điều chỉnh từ thông Ø

Giảm Ø tăng tốc độ, nhưng khó kiểm soát mô-men và dòng, ít dùng.

II.3. Điều khiển điện áp phần ứng Vư

Điều chỉnh điện áp phần ứng là phương pháp hiệu quả và phổ biến.

Parker DC590 Drive điều khiển động cơ một chiều từ <15A đến vài nghìn A, hỗ trợ I/O, đáp ứng ứng dụng phức tạp. Ngoài ra có chế độ Field Weakening giảm điện áp mạch kích từ.

DC drive Parker

Hình 3: DC drive Parker điều khiển động cơ 1 chiều

Công ty TNHH Kỹ Thuật Việt là nhà phân phối ủy quyền Parker Hannifin tại Việt Nam, cung cấp dòng Parker DC590 ứng dụng rộng rãi trong điều khiển động cơ DC.